آموزش کامل ساخت مدار دزدگیر ۶ ولت سیمی با ترانزیستور 2SB54

مدار دزدگیر سیمی ارائه شده، یک راهکار ساده و کم‌هزینه برای ایجاد یک سیستم امنیتی اولیه است که با ولتاژ پایین ۶ ولت DC کار می‌کند. قلب این مدار سه ترانزیستوری شامل ترانزیستور   PNP  2SB54 یا مشابه آن است که وظیفه تقویت و نوسان‌سازی سیگنال آژیر را بر عهده دارد.

تحلیل مدار دزدگیر ۶ ولت با ترانزیستور 2SB54

این مدار یک دزدگیر سیمی ساده است که برای اطلاع‌رسانی در مورد ورود افراد متفرقه به یک محل طراحی شده و با یک باتری ۶ ولت کار می‌کند. هسته مدار شامل سه ترانزیستور ( Q1 ، Q2 و  Q3 ) است که ترانزیستور 2SB54 یکی از قطعات کلیدی آن است.

۱. عملکرد مدار

عملکرد اصلی این دزدگیر بر اساس قطع شدن یک سیم نازک است که در منطقه مورد نظر برای جلوگیری از ورود اشخاص نصب شده است.

حالت آرام (سیم وصل است)

تا زمانی که سیم نازک در مدار وصل و قطع نشده باشد، جریان موجود در بیس ترانزیستور Q1 و دیگر ترانزیستورها در حالت تعادل قرار دارند و هیچ صدایی از بلندگو خارج نمی‌شود.

حالت فعال (سیم قطع می‌شود)

1. اگر شخصی از محل عبور کند و سیم نازک قطع گردد، مقاومت کوچک‌تر (۱۲ کیلو اهم) عملاً از مدار خارج می‌شود.
2. ترانزیستور Q1 فعال شده و جریانی روی بیس آن آشکار می‌گردد. در نتیجه، جریان قوی‌تری روی کلکتور ظاهر می‌شود.
3. این جریان به سیم‌پیچ اولیه رفته و در سیم‌پیچ ثانویه القا می‌گردد.
4. در این حالت، مقدار موج تولید شده توسط خازن ۰.۰۵ میکروفاراد به ترانزیستور Q1 برگشت داده می‌شود تا در مدار عمل نوسان‌سازی (Oscillation) بوجود آید.
5. موج نوسان‌ساز سپس توسط ترانزیستورهای Q2 و Q3 تقویت شده و به سیم‌پیچ ثانویه بلندگو القا می‌شود که در نهایت صوت بلندی از بلندگو خارج می‌گردد.
6. خازن ۱۰۰ میکروفاراد در مدار برای جلوگیری از نوسانات ایجاد شده هنگام کار مدار به کار می‌رود.

۲. قطعات اصلی و مشخصات فنی

• ولتاژ کاری: ۶ ولت DC (باتری ۶ ولت)
• ترانزیستورها: ترانزیستور 2SB54 یک ترانزیستور PNP است. در این مدار از سه ترانزیستور  استفاده شده است.
• مقاومت‌های موازی: در مدار دو مقاومت به صورت موازی (۱۲ کیلو اهم و ۶۸۰ کیلو اهم) وجود دارد.
  • نکته الکترونیکی: وقتی دو مقاومت به صورت موازی بسته می‌شوند و یکی از مقاومت‌ها ۱۰ برابر دیگری باشد، مقاومت بزرگ‌تر عملاً در مدار تأثیری ندارد. این موضوع مکانیسم فعال‌سازی مدار را هنگام قطع شدن سیم نازک مشخص می‌کند.
• خازن‌ها:
  • ۱۰۰ میکروفاراد: برای جلوگیری از نوسانات تغذیه.
  • ۰.۰۵ میکروفاراد: برای ایجاد فیدبک و عمل نوسان‌سازی (تولید صدای هشدار).

مکانیسم فعال‌سازی: دزدگیر با قطع سیم (سنسور سیمی)

این دزدگیر از یک سیم نازک به عنوان سنسور استفاده می‌کند. این سیم در حالت عادی دو نقطه از مدار را به هم وصل نگه می‌دارد.

• حالت خاموش (آرام): تا زمانی که سیم نازک در منطقه تعیین شده وصل است، جریان در بیس ترانزیستور Q1 توسط مقاومت کوچک‌تر هدایت شده و ترانزیستورها در حالت تعادل قرار دارند.
• حالت آژیر (فعال): قطع شدن سیم باعث می‌شود که مقاومت ۱۲ کیلو اهم از مدار خارج شود و تعادل مدار Q1 به هم خورده و باعث فعال شدن بیس آن گردد.

نقش ترانزیستور Q1 و عمل نوسان‌سازی

هنگامی که Q1 فعال می‌شود، جریان قوی‌تری در کلکتور آن ظاهر می‌شود. خازن ۰.۰۵ میکروفاراد موج تولید شده را به بیس Q1 برگشت داده (فیدبک) و باعث ایجاد نوسان‌سازی (صدای آژیر) در مدار می‌شود. سیگنال نوسان‌ساز سپس توسط Q2 و Q3 تقویت شده و از طریق ترانسفورماتور به بلندگو منتقل می‌شود و صدای بلندی را تولید می‌کند.

 لیست کامل قطعات مورد نیاز (ولتاژ ۶ ولت)