دانلود نقشه شماتیک و آموزش ساخت مدار چشم الکترونیکی (فتوسل) با ترانزیستور BC107

مدار چشم الکترونیکی یا فتوسل یکی از مدارهای پایه‌ای و بسیار پرکاربرد در الکترونیک است. این مدار توانایی تشخیص نور را دارد و می‌تواند در دستگاه‌هایی که کنترل آن‌ها وابسته به نور محیط است (مانند چراغ‌های خودکار یا سیستم‌های امنیتی)، استفاده شود. ما یک نقشه شماتیک کامل و توضیحات گام به گام برای ساخت مدار فتوسل با ترانزیستور BC107 را در اختیار شما قرار می‌دهیم.

 نحوه عملکرد مدار فتوسل ترانزیستوری و نقش LDR

عملکرد این مدار به این صورت است که وقتی نور به عنصر حساس (LDR) تابیده می‌شود، مقاومت داخلی آن به شدت کاهش می‌یابد.

1. حالت عدم تعادل: این تغییر مقاومت باعث می‌شود که جریان بیس ترانزیستور اول (BC107) از حالت تعادل خارج شود.
2. عملکرد ترانزیستور: با خارج شدن از تعادل، ترانزیستور BC107 (که در این مدار دو عدد از آن به صورت آبشاری استفاده شده است) هدایت شده و سیگنال ضعیف نور را تقویت می‌کند.
3. فعال شدن رله: در نهایت، ترانزیستور سوم (AC127) فعال شده و جریان زیادی را از سیم‌پیچ رله عبور می‌دهد.

فرآیند تقویت سیگنال در ترانزیستورهای BC107

استفاده از چندین ترانزیستور ($\text{BC107}$ و $\text{AC127}$) به صورت متوالی (آبشاری) برای تقویت سیگنال نور است. سنسور $\text{LDR}$ تنها یک جریان بسیار ضعیف تولید می‌کند که برای فعال کردن رله کافی نیست، اما ترانزیستورها این جریان ضعیف را تقویت کرده تا بتواند سیم‌پیچ رله را تحریک نماید.

کاربرد رله در مدار چشم الکترونیکی

وقتی جریان کافی از رله عبور می‌کند، رله به صورت مغناطیسی عمل کرده و کنتاکت‌های خود را از حالت ۱ به حالت ۲ تغییر می‌دهد.

• حالت ۱: اتصال باز (مدار قطع)
• حالت ۲: اتصال وصل (مدار وصل)

این قابلیت باعث می‌شود که مدار فتوسل بتواند یک دستگاه پرقدرت (مانند چراغ خیابان یا موتور درب) را با یک جریان کوچک کنترل نماید.

 کاربردهای عملی مدار چشم الکترونیک

• روشنایی خودکار: روشن/خاموش کردن چراغ‌های حیاط یا خیابان در هنگام غروب/طلوع.
• سیستم‌های هشدار: استفاده به عنوان سنسور برای تشخیص قطع شدن پرتو نور (مانانند سنسور درب یا گیت امنیتی).

 اجزا و لیست قطعات مدار فتوسل

نقشه شماتیک موجود شامل قطعات کلیدی زیر است:

• LDR (فتوسل/مقاومت متغیر با نور)
• ترانزیستورهای BC107 (تقویت کننده)
• ترانزیستور AC127 (سوئیچ نهایی)
• رله (برای کنترل بار خارجی)
• مقاومت‌های مختلف (از جمله پتانسیومتر ۵۰۰ کیلواهم برای تنظیم حساسیت)